Wat voor schuld ligt er in het oorlogvoeren? (Augustinus)

Gewijzigd en aangevuld 11 oktober 2015.

In Niet naar Santiago schrijft ik:

Het past wel in de katholieke traditie van de verheerlijking van de dood. Wat heeft men tegen de oorlog? Dat mensen die toch eenmaal sterven moeten, daarbij omkomen ? Levensverachting.

In voetnoot 76 wijs ik dat – niet geverifieerd – toe aan Augustinus in zijn kerkleer.
Vandaag kan ik eindelijk het citaat preciseren.

Oorlogvoeren is geen zonde, Augustinus zegt immers:

Wat voor schuld ligt er in het oorlogvoeren? Is het soms dat zij die eens sterven zullen sterven opdat degenen die zullen overwinnen in vrede zullen heersen? Daartegen bezwaar maken is iets voor vreesachtigen, niet voor mensen die God dienen. De begeerte om iemand kwaad te doen, wrede wraakzucht, een onverzoenlijke houding, een woeste lust om in opstand te komen, de drift om te heersen, dat zijn zaken waar men in oorlogen terecht kritiek op heeft1.

De Engelse vertaling van Philip Schaff zegt:

What is the evil in war? Is it the death of some who will soon die in any case, that others may live in peaceful subjection? This is mere cowardly dislike, not any religious feeling. The real evils in war are love of violence, revengeful cruelty, fierce and implacable enmity, wild resistance, and the lust of power, and such like; and it is generally to punish these things, when force is required to inflict the punishment, that, in obedience to God or some lawful authority, good men undertake wars, when they find themselves in such a position as regards the conduct of human affairs, that right conduct requires them to act, or to make others act in this way2.


1) Augustinus, Contra Faustum Manicheum, XXII.74 (CSEL XXV, 672), ook opgenomen in het Decr. C.23 q.1 c.4 Geciteerd in : Emo van Huizinge, Menko en Anon. Kroniek van het klooster Bloemhof te Wittewierum Volume 20 van Middeleeuwse studies en bronnen, ISBN 9789065502278 (9065502270), 1991, vert. H.P.H. Jansen en A. Janse, Uitgeverij Verloren.

2) Boek XXII.74, In: Philip Schaff, Augustine: The Writings Against the Manichaeans and Against the Donatists. Volledige referentie op de boekinformatiepagina bij CCEL.

2 gedachten over “Wat voor schuld ligt er in het oorlogvoeren? (Augustinus)

  1. Pingback: Over de Kruistocht tegen de Katharen | Niet Naar Santiago en Weer Terug

  2. Pingback: Over de aanvang van een kruistocht | Niet Naar Santiago en Weer Terug

Geef een reactie