De Waarheid

Waarheid. Katholieken claimen de waarheid.

Katholieken dienen de waarheid uit te dragen. Vrijheid van godsdienst wordt getolereerd maar daar zijn een paar kanttekeningen bij te maken[1].

Ik heb al eerder gesteld dat er geen God is. Maar dat is een wellus/nietus discussie. Waar of onwaar.

Waarheid. Wat is waarheid [2].

Onlangs verscheen op Bij Nader Inzien een blog Waarom de vluchtelingenkwestie geen goud-wit-zwart-blauw jurkje is.

Een interessant stuk dat u best kunt lezen. Ook de tweede publicatie op Sargasso is de moeite waard. Het is hetzelfde stuk maar de commentaren zijn van een totaal andere orde. Beide commentaarlijnen zijn nuttig.

Maar het is het jurkje uit de titel waar het om gaat. Een jurk, gekocht door een Schotse vrouw om te dragen op de trouwerij van haar dochter. Het bleek dat de eerste vier mensen die de jurk zagen geen overeenstemming over de kleur van de jurk konden krijgen. Na publicatie op Tumblr en een virale gang over de rest van het internet, bleek wetenschappelijk onderzoek aan te tonen dat dit soort verschillen in interpretatie kunnen bestaan. De hersenen gaan bij verschillende individuen anders om met dezelfde fysieke grootheden (kleurfrequenties):

[…] that the differences in opinions are a result of how the human brain perceives colour, and chromatic adaptation.

Dat houdt in elk geval in dat er meerdere menselijke percepties mogelijk zijn van fysieke, meetbare, grootheden.

Er zijn dus meerdere waarheden bij enkelvoudige waarnemingen.

Dat wordt nog ingewikkelder bij waarheden van meervoudige waarnemingen. Kleuren en geluiden bijvoorbeeld kunnen elkaar beïnvloeden en een sfeerimpressie van een bepaalde gebeurtenis kan voor verschillende personen totaal anders zijn afhankelijk van associaties die de waarnemers hebben met verschillende kleuren en geluiden.

Er is geen metafysische realiteit en dus ook geen metafysische waarheid. Alle metafysica bevindt zich in het hoofd van de metafysicus en is als zodanig een idee. De metafysica wordt gevormd op basis van waarnemingen van de fysieke wereld (hoewel de metafysicus dat ongetwijfeld anders zal beweren). Een kleurperceptie is in deze als een stukje metafysica, een samenstel van waarnemingen die een nieuwe individuele werkelijkheid geven.

God bevindt zich in de metafysische wereld – dwz er is tot nu toe geen fysieke god gevonden – en dat houdt in dat elk mens in elk geval een andere God in zijn hoofd heeft, sommigen zelfs niet een. Of zoals ik het uitdrukte in Niet Naar Santiago en Weer Terug:

God is een definitie van de mens. Alles dat de mens niet be­grijpt is God. Alles dat de mens wel begrijpt is ontnomen aan God. […] Het godsbegrip is dus niet homogeen over de mensheid ver­deeld, daar mensen verschil­lende dingen begrijpen en dingen verschillend begrijpen.

Dat houdt in elk geval in, dat de katholieke god niet de enige God kan zijn en dus niet de enige is. Sterker, als er door de kerk geclaimd wordt dat er slechts een God is en we weten dat die God niet bestaat, dan worden we misleid. En daarmee bestaat er ook geen katholieke waarheid.

De katholieke denkwereld is een gemankeerde filosofie, een gemankeerd wereldbeeld.
Haar aanhang bestaat uit gemankeerde waarheidszoekers.

Toch heeft de westerse wereld, met twintig eeuwen geschiedenis met het katholieke wereldbeeld, te werken. Er zijn teveel mensen die dit gemankeerde beeld in hun hoofd hebben. In de nasleep van de Parijse aanslagen kwam ik een tweet tegen van een conservatieve katholiek:

Pray today for the conversion of all muslims.

Die tweet bleef knRadical catholic 1agen. Men wil nog steeds de islamitische antichrist onderwerpen. Er is altijd de dwang van het idee dat men de enige goede God heeft. God kan slechts een kant op.

Men heeft joden en moslims in het verleden effectloos bekeerd en uitgeroeid, men heeft ketters verbrand, men heeft de islam bestreden (zie ook Ordonner et Exclure). De huidige polarisatie tussen Allah en God heeft niets te maken met godsbeelden. Die heeft te maken met belangen. En het conservatieve deel van de Roomse kerk speelt haar rol.

De variatie tussen godsbelevingen zal binnen de islam net zo groot zijn als binnen het christendom en tussen beide religies zal er grote overlap zijn. De pausen weten dat . Ieder ontwikkeld mens weet dat.

God bestaat namelijk niet.

Dat houdt in dat de polarisatie tussen beiden een bewuste handeling is. Als je goed kijkt [in de moderne tijd], sinds de tijd van JP II. Franciscus probeert te hervormen : dat zal lastig worden en als het slaagt is het de vraag of de hervormingen beklijven.

De polarisatie vindt versterkend plaats in de seculiere en in de Roomse wereld en het lijkt voorlopig niet te stoppen.We lijken terug in het jaar 1000.

En waarom is dit nu van belang? Waarom een heel log erover?

De invloed van de Rooms-katholieke kerk is politiek en cultureel. Het denken over de antichrist zit er diep in. Ook bij de niet-kerkelijken. Ook bij de ongelovigen. Je kunt wel atheïst zijn, je bent christelijk gevormd.

De conservatieve Roomse vleugel – de thuishaven van de strijd tegen de antichrist – heeft macht en invloed. Het is te zien aan de worsteling, die op dit moment in Rome plaats vindt. Er is geen reden om de islam schuldig te verklaren. Ze is net zo’n voedingsbodem van oorlog en vrede als het christelijke. Als het denken niet verandert, verandert er niets. En die kans is eerlijk gezegd het grootst.

Discussiëren over het wel of niet bestaan van God is de beste afleidingsmanoeuvre.

De waarheid is het eerste slachtoffer van elke oorlog.

— edit  7 maart 2017 —

Zojuist verscheen op Bij Nader Inzien het blog Over waarheid, leugens en bulleschijt. Over het boekje van Harry G. Frankfurt (2006), On Truth, New York: Alfred A. Knopf. In het blog ook een aardig filmpje van Frankfurt over Bullshit. Een lezenswaardige aanvulling en een aardig filmpje. Waarschijnlijk ook een nuttig boekje (maar ik heb het zelf nog niet gelezen).


[1] Vrijheid van religie wordt gedefinieerd – na het tweede Vaticaans concilie in Dignitatis Humanae  – als afwezigheid van dwang vanuit de samenleving in het belijden van religie [Religious freedom, in tu151123 Truth frequentie varn, which men demand as necessary to fulfill their duty to worship God, has to do with immunity from coercion in civil society. Therefore it leaves untouched traditional Catholic doctrine on the moral duty of men and societies toward the true religion and toward the one Church of Christ (mijn onderstreping)]. Merk op dat men het heeft over de katholieke God.

Er kan dus wel dwang zijn vanuit de katholieke gemeenschap (die niet gelijk is aan de samenleving) en de katholieken hebben dat in het verleden ook ruim gedemonstreerd. Zeker in een samenleving die volgens de katholieken niet ‘civilized‘ is. Daarbij, als er slechts een God en een Waarheid is, dan is er geen optie voor een alternatief, anders dan net zo lang zuigen tot de bekeerling het opgeeft. Anders gezegd: bekeren vanuit het katholieke gezichtspunt is geen discussie over uitwisseling van spiritueel denken, over God. Katholiek bekeren is eenrichtingverkeer met slechts een acceptabele – verwachtte – uitkomst: de bekeerling accepteert het katholieke en wordt gedoopt. En dat is een vorm van dwang: er is slechts een uitkomst mogelijk. Het tweede Vaticaans concilie is trouwens nog steeds de splijtzwam tussen de progressieven en de conservatieven in de Rooms kerk.

[2] Kijk naar het aantal keren dat het woord waarheid wordt gebruikt in de stukken van het Vaticaan. Sinds Johannes Paulus II is dat sterk toegenomen. Dat wijst op een bewuste herwaardering van het gebruik van het woord waarheid. Waarom dat zo is is weer een ander verhaal.

Een gedachte over “De Waarheid

  1. Pingback: Over Lijden en Moeder Teresa | Niet Naar Santiago en Weer Terug

Geef een reactie