Burke, Bannon, Trump en Franciscus

Sinds het aantreden van President Trump in de VS zijn de ontwikkelingen hard gegaan, een alomvattende analyse lijkt nog niet mogelijk, maar als ik samen mag vatten welke richting het opgaat dan zou ik dat als volgt doen: er ontwikkelt zich een christelijk-conservatieve fascistische dictatuur, die aanstuurt op de vernietiging van de islam zijnde een niet christelijke religie.  Dit, in lijn met de geschiedenis van de Rooms-katholieke Kerk in de strijd tegen ketters, sinds de periode van de kruistochten. Tijd om een paar personen nader te bekijken.

Op 29 januari tweette Trump het volgende:

170129-Trump-christians-murdered-in-great-numbers.jpg

Er is veel te zeggen over de oorlogen in het Midden-Oosten, maar het gaat toch te ver om die te zien als christenvervolgende oorlogen. Christenen zijn daar slachtoffer, ja, maar de aanstichters zijn primair christelijk (de VS). De verschillende islamitische groeperingen strijden onderling en slachtoffers vallen onder alle groepen, dus ook christenen. Er  vallen er meer islamitische slachtoffers dan christelijke . Zie ook The U.S. National Counterterrorism  report  of 2011 (via FAS):

In cases where the religious affiliation of terrorism casualties could be determined, Muslims suffered between 82 and 97 percent of terrorism-related fatalities over the past five years.

Vluchtelingen zijn er onder alle groepen en dus ook onder de christenen. De oorlogen in het middenoosten te zien als christenvervolgingen is buitenproportionele bias. Het is het bekijken van de wereld door een christelijke, en alleen een christelijke, bril. En christenen roepen altijd dat ze het slachtoffer zijn. Lijdende christenen roepen hard. En het katholieke netwerk roept hard mee, het wordt een megafoon. Goede cijfers zijn niet te vinden.

De tweet van Trump is te vergelijken met de oproep tot de eerste kruistocht in 1095 door Urbanus II [1]: christenen worden vervolgd, dat kunnen we niet accepteren (impliciet: er is actie vereist).

In de hele context van de oorlogen van het westen in het Midden-Oosten is Trumps tweet  te interpreteren als een oproep tot kruistocht: wij, de christenen, dienen te strijden tegen de valse godsdienst de islam, een ketters geloof, ter vernietiging van dat geloof. Het is de conservatieve Rooms-katholieke insteek vanaf de 11e eeuw, vanaf de periode van Cluny en Sint Bernard (zie bv Iogna-Pratt [2] en  zoals ik de geschiedenis zelf heb beschreven).

Het is dus interessant te kijken naar de relatie tussen Trump en de conservatieve katholieken.

De essentie is, dat de conservatieve katholieke agenda – met o.a. het afwijzen van ketterse religies – zijn weerslag vindt in de agenda en de maatregelen van de regering Trump. Zijn adviseur Bannon heeft directe connecties met de conservatieve organisaties van Burke en de conservatieve katholieken roepen de hulp in van Trump om het (vermeende) progressieve van de Rooms-katholieke Kerk te bestrijden en te ondermijnen.

Dignitatis Humanae Institute

In 2008 werd het instituut Dignitatis Humanae Institute (DHI, zie ook de wiki) opgericht door Benjamin Harnwell, Institute Founder and President of the Board of Trustees. Een rechts religieuze denktank met een heuse Universal Decalaration of Human Dignity en als doel:

[…] to protect and promote human dignity based on the anthropological truth that man is born in the image and likeness of God. Our primary aim is to promote this vision of authentic human dignity mainly by supporting Christians in public life, assisting them in presenting effective and coherent responses to increasing efforts to silence the Christian voice in the public square.

[…]

DHI is a direct response to a growing secularist intolerance to Christians of all confessions that has led to a myriad of attacks on human dignity.

DHI heeft twee kardinalen als beschermheer vanuit de Roomse Kerk : Renato Martino (ere-voorzitter) en Raymond Burke, voorzitter van de adviesraad. De eerste is ouder dan 80 jaar en heeft daarmee eigenlijk zijn invloed verloren.  Het DHI is een organisatie, van Europese origine, met duidelijke politieke doelen:

“There is an unprecedented anger because the average citizen [sees] what is being done in their name without their consent,” said Benjamin Harnwell, who founded the group that organized the conference, called the Human Dignity Institute. Harnwell is a former aide to a longtime Eurosceptic member of the European Parliament, who founded the organization in 2008 to promote the “Christian voice” in European politics. It is one of many new groups that have sprouted on the continent in recent years with missions they describe as “promoting life,” “traditional family,” and “religious liberty” in response to the advance of laws to recognize same-sex marriage and abortion rights. Some are technically secular organizations, but their strength, their leaders concede, largely comes from churchgoers.

Die politieke doelen vinden hun weerslag in Europese parlementaire werkgroepen van DHI. Deze werkgroepen  bestaan al in Groot Brittannië, Litouwen, Roemenie, Europese parlement. In Italië wordt binnenkort een parlementaire werkgroep gestart.

Raymond Burke

Voorzitter van de adviesraad van DHI , is een conservatieve, invloedrijke kardinaal, die duidelijk richting geeft aan DHI waarbij evangelisatie essentieel is:

My reflection centers upon the remarkable articulation of the good news regarding human life by Pope Saint John Paul II in his Encyclical Letter Evangelium Vitae. The opening words of the Encyclical Letter underline the critical importance of the daily proclamation of the Gospel of Life:

The Gospel of life is at the heart of Jesus’ message. Lovingly received day after day by the Church, it is to be preached with dauntless fidelity as “good news” to the people of every age and culture.

Vooral refererend aan de pausen Paulus VI, Johannes Paulus II en Benedictus XVI, duidt hij de toenemende ontchristelijking van de samenleving :

[…] in addressing in Evangelium Vitae the culture of death which tragically marks a totally secularized society, he made reference to such a way of living in ignorance of God and of the order with which He has created the world and, above all, man. He declared:

By living “as if God did not exist”, man not only loses sight of the mystery of God, but also of the mystery of the world and the mystery of his own being.

He went on to describe the situation which “inevitably leads to a practical materialism, which breeds individualism, utilitarianism and hedonism,” and in which man exchanges his very being for material possessions and pleasures, rejects suffering as meaningless, and views his body and sexuality in abstraction from his person.

Om uiteindelijk uit te komen bij de Gospel of Life : anti-abortus, pro-life. Het hele conservatieve katholieke (christelijke) arsenaal komt voorbij in het gerefereerde stuk, leidend tot:

In this context, I cannot fail to note the grave scandal caused by legislators, judges, and political leaders who profess to be Catholic and who present themselves to receive Holy Communion, while, at the same time, they uphold and even promote laws which violate the moral law in its most fundamental tenets. The Church’s discipline, from the time of Saint Paul, has admonished those who obstinately persevere in manifest grave sin not to present themselves for Holy Communion. The discipline is not a punishment but the recognition of the objective condition of the soul of the person involved in such sin. It prevents them from committing sacrilege by violating the incomparable sanctity of the Body, Blood, Soul and Divinity of Christ, and safeguards the Christian community and the community at large from scandal, that is, from being led to believe that the violation of the moral law, for example in what pertains to the inviolable dignity of human life, the integrity of marriage and the family, and the freedom of conscience, is not sinful, does not gravely break communion with Our Lord.

Secondly, I underline the importance of developing and supporting truly pro-life and pro-family media, and of organizing and sustaining public manifestations in support of the inviolable dignity of innocent human life and the integrity of the family. The culture of death advances, in large part, because of a lack of attention and information among the general public. What is more, the thoroughly galvanized anti-life and anti-family agenda of the pervasive mass media confuses and corrupts minds and hearts, and dulls consciences to the law written by God upon every human heart.

Raymond Leo Burke is een uiterst conservatieve kardinaal met een geschiedenis van verzet tegen progressieve ontwikkelingen in de kerk en daarbuiten. Hij is door paus Franciscus in 2016/2017 op een zijspoor gezet naar aanleiding van zijn verzet tegen de encycliek Amoris Laetitia, en is momenteel patroon van de Orde van Malta waar hij een soort supervisor naast zich gekregen heeft. Paus Francisus wenst niet meer naar hem te luisteren. De recente geschiedenis is hier te lezen – lees ook de commentaren.

Steven Bannon

Als Steven Bannon geen lid is van DHI, ik kan daar geen bewijs voor vinden, dan is hij in elk geval wel sterk gelieerd. Hij heeft het gedachtegoed van DHI uitgedragen en DHI een spreekbuis verschaft via Buzzfeed. Op de site van DHI is hij prominent aanwezig als vertolker van de ideeën van DHI. Bij de heiligverklaring van Johannes Paulus II interviewde hij Ben Harnwell, die zei:

[…]  his institute has “worked on the front lines of the fight for Christian politicians to be publicly Christian.” He adds that the entire “Pontificate of John Paul made the fight that we’re currently working in possible. He armed us.”

He went on to say that the pro-life movement has never been as strong as it is today.

DHI frontpage

DHI website frontpage op 2 februari 2017

En niet alleen via interviews draagt Bannon de idee van DHI uit, ook als hijzelf speecht of wordt geïnterviewd draagt hij de denkbeelden uit.

Op 1 februari 2017 komt de New York Times met een analyse van een video van Bannon uit 2014, die vol trots op de site van DHI wordt gedupliceerd maar oorspronkelijk op 16 november 2016 door Buzzfeed is gepubliceerd.

Mr. Bannon has long argued that Americans, whether they know it or not, are in a war with radical Islam, describing it in sweeping, almost apocalyptic terms. His view appears to be shared by Mr. Trump and his national security adviser, retired Lt. Gen. Michael T. Flynn, and by several lower-ranking officials.

[…]

That capitalism really generated tremendous wealth. And that wealth was really distributed among a middle class, a rising middle class, people who come from really working-class environments and created what we really call a Pax Americana. It was many, many years and decades of peace.

And I believe we’ve come partly offtrack in the years since the fall of the Soviet Union and we’re starting now in the 21st century, which I believe, strongly, is a crisis both of our church, a crisis of our faith, a crisis of the West, a crisis of capitalism. (mijn accentuering)

Bannon is sterk gelieerd aan DHI, aan de conservatieve Rooms-katholieke Kerk en draagt de – o.a. pro-life – ideeën van DHI uit. Zijn ideeën dragen de sfeer van een apocalyptische, gecombineerde crisis van kerk, geloof, kapitalisme en het Westen.

En nu is hij senior adviseur van Donald Trump.

Trump

Op het eerste gezicht heeft Trump geen echte binding met religie – hij is wel in de Roomse kerk getrouwd – maar zijn maatregelen in de eerste dagen van zijn presidentschap, wijzen duidelijk op een verband met de visie zoals die door DHI wordt neergelegd, zijn aanstelling van Steve Bannon als senior adviseur niet het minst.

Zijn maatregelen bevatten o.a. het verwijderen van Obama Care, het ontkennen van wetenschap mbt klimaatverandering en het bevoordelen van het kapitalisme van de fossiele brandstof. Ook choqueerde hij met het verwijderen van de expliciet Joodse referentie bij de Holocaust herdenking, iets wat ik zou typeren als een typisch conservatief katholieke actie. Zijn vice-president Mike Pence liep mee met en sprak bij de pro-life mars enkele dagen na de inauguratie. Een executive order is in voorbereiding waarbij religieuze vrijheid wordt gedefinieerd als

[…] religious exercise [that extends to] any act or refusal to act that is motivated by a sincerely held religious belief, whether or not the act is required or compelled by, or central to, a system of religious belief.

En ik ga er van uit, dat bovenstaande in hoodzaak uit zal werken voor pro-life en andere christelijke waarden als bv een aanval op een moskee. In elk geval wil Trump de kerken meer politieke vrijheid cq invloed geven :

That is why I will get rid of and totally destroy the Johnson Amendment and allow our representatives of faith to speak freely and without fear of retribution (mijn accentuering).

Trump is via Bannon gelieerd aan DHI en neemt maatregelen die een op een passen in het verhaal van DHI en Bannon en als zodanig is hij sterk gelieerd aan de conservatief Rooms-katholieke stroming als onderdeel van zijn politieke filosofie. Dat wil overigens niet zeggen dat ik zelf de indruk heb dat het geloof bij hem persoonlijk diep zit.

Wel wordt nu duidelijk, dat de conservatieve Rooms-katholieke stroming van Paulus VI, Johannes Paulus II en Benedictus XVI via DHI, Burke en Bannon een duidelijke lijn naar de macht heeft geslagen.

Dat maakt de vraag waar Franciscus staat interessant.

Paus Franciscus I

Het conservatisme van wat men ziet als het machtigste land ter wereld is, zoals gezegd, duidelijk gelieerd aan  conservatief Rooms-katholicisme. Een conservatisme dat met de pausen Paulus VI, Johannes Paulus II en Benedictus XVI een duidelijke maar – op het eerste gezicht – zachte steun had vanuit Rome via de bijvoorbeeld pro-life bewegingen.

Franciscus lijkt daar een breuk te hebben aangebracht, in die zin, dat hij duidelijk afstand neemt van Trump en Burke op een zijspoor heeft gezet. Hoewel zijn formele felicitatie aan Trump nog algemeen diplomatiek was, had hij daarvoor al eerder Trump gewaarschuwd naar aanleiding van het bouwen van de muur aan de Mexicaanse grens.  Zijn kritiek is hier samengevat.

Met name ook het conflict, tussen de ideeën van Franciscus over de klimaatverandering – en natuurbeheer, of rentmeesterschap over de aarde in het algemeen – en de ideeën van Trump zijn onoplosbaar.

Toch, vanwege de Rooms-katholieke link via DHI, is er een politieke link met het conservatisme, die Franciscus niet eenvoudig kan negeren. Franciscus heeft in 2013, kort na zijn aantreden, de kopstukken van DHI in een prive audientie ontvangen en wederzijds is daar waarderende informatie uitgewisseld. Er was in elk geval nog zeker geen sprake van een conflict in Franciscus’ inwerkperiode. Een conflict dat na de verkiezing van Donald Trump tot president van de VS er duidelijk wel is.

De maatregelen van Franciscus met betrekking tot Burke lijken echter zeer eenduidig:

  1. Burke is min of meer gedegradeerd naar De Orde van Malta;
  2. Het spel dat zich afspeelde rond Boeselager en Festing (lees ook de commentaren), heeft duidelijk gemaakt dat Franciscus niet met zich laat spotten en dat hij de conservatieve insteek van Burke niet accepteert;
  3. Hij heeft Burke volledig buiten spel gezet met de benoeming van Becciu.

Harnwell – Burke – Franciscus in audientie 2016

Maar een en ander laat onverlet, dat de conservatieve stroming via DHI sterk politiek aanwezig is en dat die ook niet op korte termijn gaat verdwijnen. De geschiedenis van het conservatisme in de kerk laat zien dat de hoofdstroom van de Rooms-katholieke Kerk conservatief, wellicht fascistisch is. De vorige pausen, Paulus VI, Johannes Paulus II en Benedictus XVI, hebben via Burke, Bannon en Harnwell hun stempel gedrukt op de lopende politiek van de verenigde staten en maken opportunistisch gebruik van het populisme van Trump.  Het is duidelijk, dat de conservatieve katholieken in de VS zich gesteund voelen door Trump, zoals een artikel in The Remnant laat zien (Remnant TV : We will be protected by God)

Franciscus I heeft duidelijk gekozen voor een progressieve, veranderende koers in de lijn van het Tweede Vaticaans Concilie (waar Burke cs vanaf willen). Maar dat wil niet zeggen dat hij op termijn succes gaat hebben. Zijn winst op Burke geeft aan, dat hij zijn machtspositie heeft gebruikt en dat gaat ongetwijfeld weerstand  geven. De stroming van DHI is niet eenvoudig te stoppen, het is nog niet afgelopen.

De koers van de Roomse Kerk zal gedurende het leven van Franciscus I waarschijnlijk duidelijk progressief blijven, hij heeft zijn boodschap afgegeven en zijn absolute macht succesvol gebruikt. De onvoorspelbaarheid van de interne katholieke conservatieve machtspolitiek – ook  van de curia – blijft altijd moeilijk en een sterke liaison tussen Kerk en Staat in de VS (en Europa) kan bedreigend zijn voor democratie en (persoonlijke) vrijheid. Persoonlijk zie ik op termijn nog steeds een ruk naar rechts komen, Burke krijgt van onderaf steun.

De grote vragen zijn:

  1. Zal Franciscus oud genoeg worden, om het conservatisme van DHI en Trump te overbruggen;
  2. Wie zal Franciscus opvolgen;
  3. Blijft de Roomse Kerk DHI als instituut steunen;
  4. Wordt DHI ook in Europa een splijtende kracht.

Het meest angstaanjagende vind ik persoonlijk, de jacht op de islam. Een jacht die begonnen is na de val van het communisme (onder Johannes Paulus II) en openlijk werd met de inval in Irak in 2002. Een kruistocht.

Het werd een rode  draad in Niet Naar Santiago.
De tweet van Trump, waarmee ik dit blog begon, wijst op een echte kruistocht.
Het is verontrustend.

  • edit  – aanvullend leeswerk (kan worden uitgebreid) :
  1. Steve Bannon Carries Battles to Another Influential Hub: The Vatican
    (New York Times 7/2/2017)
  2. How Pope Francis can cleanse the far-right rot from the Catholic Church
    (The Washington Post 9/2/2017)
  3. The Remnant’s antwoord op het artikel no 2. (The Remnant 10/2/2017)
  4. Donald Trump vows to ‘totally destroy’ Johnson Amendment (Independent 2/2/2017)
  5. Francis, He Ain’t Just A Catholic Problem Any Longer… (sarmaticusblog 31/1/2017)
  6. US-Regierung und Vatikan: Duett im Dunkeln (Die Zeit 17/2/2017; met dank aan Ikje Ergens)

 


[1] Urban II (1088-1099): Speech at Council of Clermont, 1095, Five versions of the Speech, Medieval Sourcebook. Internet :

Uit de streek van Jeruzalem en de stad Constantinopel komt een verschrik­kelijk verhaal herhaald tot ons. Een volk uit het koninkrijk Perzië. Een ver­vloekt volk. Een volk volkomen van God los. Een volk dat zijn hart niet heeft gekeerd naar God en dat zijn geest niet aan hem heeft toevertrouwd, heeft de gebieden van daar le­vende chris­tenen overvallen en ontvolkt met het zwaard, roof en vuur. Ze hebben ge­vangenen wegge­voerd naar hun eigen land en ze hebben er ge­dood door verschrikkelijke marte­lingen. Ze hebben de ker­ken vol­ledig verwoest of gebruikt voor de riten van hun eigen gods­dienst. Ze ver­nietigen altaars nadat ze die heb­ben bevuild met hun uitwerp­selen. Zij besnij­den de christe­nen en la­ten het bloed van de be­snijde­nis over de altaren of in de doop­vonten lopen. Hen die zij een verschrikkelijke dood willen laten sterven, door­boren zij de navel en doen de inge­wanden naar buiten komen. Binden de darm aan een paal om ver­volgens met de zweep het slacht­offer te dwin­gen rond te lo­pen, hun darmen uit het lichaam trek­kend tot­dat ze, berooft van het leven ter aarde storten. Anderen wor­den aan een paal gebonden en worden met pijlen door­boord. Bij enkelen strekken ze de nek om zich daarna op hen te werpen, het zwaard in de hand om zich te oefenen in het onthoofden in een slag. Wat zal ik zeg­gen over het af­schuwe­lijke mis­bruik van de vrouwen. Het is moeilijker er­over te praten dan te zwijgen

[2] Dominique Iogna-Prat, Ordonner et Exclure. Cluny et la so­ciété chrétienne face à l’hérésie, au judaïsme et a l’islam (1000–1150), Champs/Flammarion, 2000.

 

Geef een reactie