Frank G. Bosman en feiten

Naar aanleiding van het onderwerp van dit blog, het katholicisme en de pelgrimage naar Santiago in haar historische en hedendaagse context van politiek, oorlog en islam, lees je af en toe ook eens wat luchtigs en dan kom je o.a. terecht bij de theoloog Frank G. Bosman. Eigenlijk cultuurtheoloog maar ik weet niet goed wat dat is. Theologie is een voor de religie interne theorie en apologie en heeft niets met cultuur te maken (dat laat onverlet dat na lange tijd er natuurlijk wel uitwisseling tussen de religie en de cultuur zal zijn).

Ik heb twee logjes gelezen en daar heb ik toch wel kort iets over te zeggen.

Het eerste logje is Christenen worden misbruikt voor anti-Islamretoriek en het tweede is Gebrek aan kennis christendom zorgelijk. Nu kun je in deze wereld wel overal op gaan reageren en dat ben ik eigenlijk wel afgeleerd, maar deze twee logjes raken mijn onderwerp in die zin, dat ze naar mijn mening heel fundamenteel het katholieke tekort tonen, dat (vooruit: onder andere) aan de basis ligt van de politieke chaos van vandaag de dag.

Christenen worden misbruikt voor anti-Islamretoriek

Bosman voelt zich tekort gedaan omdat ‘zijn’ geloof wordt gekaapt om als politieke hefboom te functioneren. Hij zegt:

Maar ik word altijd zo wantrouwig als politici – meestal vlak voor verkiezingstijd – opzichtig gaan flirten met de christenen in dit land. Het politiek-electorale motief ligt er duimendik bovenop: hiér met die christelijke stemmen! Nee, dank u beleefd. Ik ben geen stemvee, dat één keer in de vier jaar een aai over de bol kan krijgen om vervolgens achtergelaten te worden als de eerste de beste straatschooier. Maar ik vind het nog veel erger dat ‘mijn’ christendom (als ik even zo onbescheiden mag zijn) wordt ‘geroofd’ om te fungeren als hefboom tegen mijn Islamitische zusters en broeders in dit land. (mijn accentuering)

Even daarvoor zegt hij:

Als belijdend rooms-katholiek en academisch theoloog kan ik niets anders concluderen dat de Westerse beschaving is gestoeld op twee millennia christelijke cultuur.

Maar als academisch theoloog kent hij ongetwijfeld de geschiedenis van de ketterbestrijding van de katholieke kerk, een ketterbestrijding waar ook de islam onderwerp van is.

Het is niet zozeer zijn geloof dat wordt gekaapt, de vervolging van de islam is impliciet aan het katholicisme en het geloof van zijn islamitische broeders en zusters is geroofd door de christelijke wereld. Er kan er slechts een zijn!

De huidige situatie in de VS toont dat vrij duidelijk en de katholieke wereld loopt het risico van regressie naar het conservatisme van voor het Tweede Vaticaans Concilie. Dat zou een schisma betekenen, want de katholieken zijn zeer pluriform in het EEN-zijn. Ik beschouw dat als een reëel risico.

De strijd tegen de islam is ouder dan een paar jaar en ik geef graag hier wat referenties [1] van zijn katholieke broeders, die wat al te enthousiast teruggrijpen op de kruistochten. Buiten de Hollandse mediabubble.

Het is geen issue van Nederlandse politici, die het geloof van Bosman kapen, het is een issue van het katholieke geloof dat impliciet geen ander geloof accepteert, dat zich het enige juiste waant. Weliswaar is dat de conservatieve insteek en in mijn vorig blog gaf ik al aan dat de huidige paus wellicht niet op die lijn zit, maar dat maakt het risico niet minder.

Gebrek aan kennis christendom zorgelijk

In zijn tweede logje schrijft hij:

[…] maar het ‘schaaltje’ gaat er niet ‘op’ om de ‘rode wijn’ te ‘beschermen’. Het gaat hier om een pateen, een inderdaad schaalvormig object dat bedoeld is om – bij het communiceren op de tong – te voorkomen dat er kruimels van de hostie op de grond vallen. Bij de veel bekendere handcommunie speelt dit geen rol.

In de r.k.-liturgie kennen we wel een object om de inhoud van de kelk te beschermen, maar dat heet een ‘palla’, een vierkant stuk karton met doek er omheen gespannen. En de miswijn gebruikt in de r.k.-liturgie is natuurlijk wit, en niet rood.

Het kan zijn dat hij gelijk heeft m.b.t. de huidige liturgiepraktijk – ik ben er al een tijdje uit – maar ik weet heel zeker, dat in de tijd dat ik nog misdienaar was van 1963 – 1968, het volgende gold in de dagelijkse mis-praktijk:

  1. Er werd alleen met het pateen gewerkt en niet met een vierkant stuk karton. Er is een verschil tussen een kelkpateen en een communiepateen. In de praktijk waar ik het over heb werd hetzelfde pateen gebruikt voor beide functies, als ik me goed herinner.
  2. In dezelfde mis-praktijk die ik hierboven noem, werd uitsluitend van rode wijn gebruik gemaakt. Wij, misdienaartjes, moesten de ampullen vullen en bij het terugkomen in de sacristie proefden we altijd van de overgebleven wijn. Dat mocht niet, maar ik kan echt met zekerheid zeggen, dat het nooit witte wijn is geweest.

Aangezien het bij Tussen Kunst en Kitsch gaat om oudere objecten – nogmaals ik heb geen kennis van de huidige liturgiepraktijk – moet ik toch constateren dat de expert waarschijnlijk gelijk heeft gehad.

En daarbij trouwens: het is geen gebrek aan kennis van het christendom, het is gebrek aan detailkennis van katholieke symboliek van de liturgie. Dat is toch echt wel even wat anders.

Belang?

Waarom zijn bovenstaande punten voor mij van belang?

Het katholieke geloof is verantwoordelijk – vooruit: medeverantwoordelijk – voor twee millennia ellende en oorlog terwijl ze zelf – en Bosman dus ook – meestal claimen, dat de Westerse beschaving is gestoeld op twee millennia christelijke cultuur. Met andere woorden de werkelijkheid wordt iets anders voorgesteld dan ze is en verdraait naar hoe ze het beste uitkomt. Katholieke (i.h.a. christelijke) religie is lief. Bovenstaande punten vormen een microdetaillistisch – pico? – bewijs van die techniek. Ja, ik zie het als manipulatieve techniek, een politieke techniek.

Alternatieve feiten zou ik bijna zeggen.

En als Bosman gebrek aan kennis van het christendom zorgelijk vindt, dan wil ik hierbij graag zeggen dat ik de katholieke alternatieve feiten en historische bias zorgelijk vind. Het is niet zijn geloof dat wordt gekaapt, het is het katholicisme dat de waarheid kaapt.


— edit: 27 februari 2917 —

Op 1 februari j.l. is op Jalta een interview met Bosman gepubliceerd. Tegen het eind gaat het over feiten en interpretatie in relatie met journalistiek. Bosman wil dan tegenover nepnieuws het concept van Ideologische journalistiek zetten. In zijn antwoorden op de twee relevante (de twee voorlaatste) alinea’s komt het begrip feit niet meer voor. Het enige verschil tussen nep en ideologie is dan dat de journalist ‘goede bedoelingen’ heeft: geeft zich publiekelijk rekenschap van zijn (beperkte) vooringenomenheid, die voortkomt uit zijn ideologische plaatsbepaling.Ik denk, dat Bosman moeite heeft met feiten. Vanuit zijn katholieke ideologie. Ja, het katholicisme is een politieke ideologie. Al sinds het verbond met Constantijn.

Is dit relevant? Ja, want Bosman is geen gewone theoloog, Bosman is een publieke theoloog. Een die de publiciteit zoekt en vindt. Dat maakt zijn theologie een ideologie en door zijn alternatieve feiten een geheel in de tijd passende Trumpettistische theoloog (als u begrijpt wat ik bedoel). In de context van het opkomende conservatieve katholicisme is dat opmerkelijk.


— edit 2: 27 februari 2017 —

Cultuurtheoloog bedrijft fact-free theologie

En ik voel mij gesteund in mijn voorafgaande bewering door Anthony Ruijtenbeek die in het Katholiek Nieuwsblad zegt (in 2012!) :

Kortom, het ziet er naar uit dat de Universiteit van Tilburg ná Diederik Stapel opnieuw iemand binnen de gelederen heeft die op z’n zachtst gezegd heel creatief met bronnen en feiten omgaat.


[1] Veri Catholici, Mundabor, From Rome, De Nieuwe Realist, Ordo Militaris Catholicus (apologie) en Christian Soldier.

Geef een reactie