Frances FitzGerald: Met God aan hun zijde

The Evangelicals

Boekomslag The Evangelicals

In de meest recente nieuwsbrief van Church and State staat een reblog van een recensie uit The New York Times: With God on Their Side: How Evangelicals Entered American Politics. Een recensie van Alan Wolfe van het boek van Frances FitzGerald: The Evangelicals: The Struggle to Shape America. Een uitgebreide aanduiding van een recensie om aan te geven dat het een boek is dat een zekere rimpeling veroorzaakt, dat aandacht trekt en dat zeker de moeite van het lezen waard lijkt.

Het beschrijft een:

[…] historical overview of the conservative Protestantism that has become so omnipresent in our public life, including its offshoots in fundamentalism and Pentecostalism.

Maar waarom is dat nu interessant? Religie is toch binnenskamers? Politiek kan misschien met religieuze overtuiging worden gevoerd maar het blijft toch een seculaire aangelegenheid? Nee dus. Ik heb herhaaldelijk betoogd en blijf dat betogen, dat religie op zichzelf irrelevant mag zijn – en dus de bijbehorende theologie – maar dat religie in de interacties met de wereld om haar heen als een gewoon politiek blok functioneert. Daarom is de vraag waarom religieuzen zich zo politiek bezighouden met de seculiere wereld zo boeiend en relevant.

One major question dominates FitzGerald’s treatment, and it is suggested by her subtitle. Why should the faithful try to shape America at all? To a strong believer, God’s kingdom is the one that matters, and it is not of this world; America, from such a perspective, is just a tiny speck in a vast world unknowable to us. Get right with the Lord, not the Republican Party.

Een vraag, die deels beantwoord wordt door belangrijke religieus-politieke denkers uit de VS (formuleringen door FitzGerald):

  1. […] with God on their side, Christians had no need for majoritarian politics, or for compromise and accommodation to reach their goal […]
  2. Christians had a duty to resist a government that acted against God’s law.

Maar hoe passen we dit in de periode Trump? FitzGerald eindigt haar boek met de verkiezing van Trump en het blijkt, dat die naadloos past in het evangelische wereldbeeld.

Despite Trump’s quite secular lifestyle and attitudes, evangelicals, more concerned with the Supreme Court than a Supreme Being, voted overwhelmingly for him, and he returned the favor by offering to “destroy” the Johnson amendment, which seeks to prevent the clergy from endorsing candidates by revoking their tax exemptions if they do. With Trump in power, an alliance between conservative Christians and conservative politicians seems as strong as it will ever be.

One should not, however, ignore the irony. Because they work so ceaselessly to shape America, it is fair to say that conservative Christian political activists, at least from the standpoint of the separationists, are doing the Devil’s work far more than the American Civil Liberties Union.

Trump is katholiek (al lijkt hij weinig spiritueel), heeft conservatief katholieke politici voor zich werken en volgt min of meer hetzelfde programma. De republikeinen in de VS zijn reli-georiënteerd, blijkbaar switcht men makkelijk tussen de verschillende vormen van protestantisme en het katholicisme en dat is logischer dan het lijkt.

De Rooms katholieke Kerk als politiek blok – of de invloed van de katholieke kerk op de politiek – is de rode draad op dit blog. Het is interessant te constateren, dat al die protestantse stromingen min of meer dezelfde conservatieve agenda volgen als de conservatieve katholieken, zeker wat betreft de pro-life bewegingen (zie kop: Verzet tegen de status van het Vaticaan) en de bevolkingspolitiek.

Maar hoe moet je nu aankijken tegen al die verschillende protestantse stromingen in relatie met het katholieke Kerk? In die context is het nuttig te kijken naar het handelen van Rome als het gaat om de samenwerking tussen de kerken. Men stuurt weer naar eenheid. Alle scheuringen uit het verleden waren bestreden als ketterse stromingen, protestanten, katharen, joden en islam gelijk. Men zoekt eenheid van religie, er is er tenslotte maar EEN.

Op dit moment is er duidelijk een trend weer te komen tot samenwerking tussen de christelijke kerken. Scheuringen uit het verleden worden dichtgepleisterd en men probeert terug te gaan naar wat hen bindt, meer dan wat hen scheidt. Dat is mooi, maar het leidt tot een omarming van de conservatieve basis en juist die basis weigert te bewegen. Het is het conservatisme dat meestal de oorzaak van het schisma was. Aanpassing van de kerken aan de moderne samenleving is niet iets wat samengaat met het samensmeden van de verschillende christelijke stromingen. Een loerend gevaar is dat die potentiele eenheid gebruik kan en gaat maken van de rol van het Vaticaan als staat, als politieke entiteit in de VN en de EU. Een politieke macht die de andere religieuze stromingen niet hebben. Eendracht maakt macht.

De religieuze blokvorming en politieke activiteit van die blokken is vandaag de dag weer aan de orde, we kunnen niet genoeg aandacht aan dit onderwerp geven. En FitzGerald schrijft haar deel van die geschiedenis.

Een boeiend boek, waard om te lezen.


NB: De referentie naar Church and State aan het begin is wellicht wat los van het boek, dat de kern van dit blog is, maar Church and State is een site met interessante artikelen en was mijn bron van de recensie. Merk ook op, dat Paul Cliteur en Machteld Zee als representanten van het moderne rechts radicalisme in Nederland – zie hiervoor het blog van Ikje Ergens – op deze site hun plek hebben weten te veroveren. Dat op zich is een interessante observatie.

Geef een reactie