Josip Strossmayer en de onfeilbaarheid

De ontwikkeling van de kerk in de 19e eeuw heeft in 1870 geleid tot de onfeilbaarheid van de paus (hier het lemma uit de katholieke encyclopedie). De onfeilbaarheid zelf is een complex onderwerp, misschien kom ik daar later nog eens op terug, nu even niet.

De onfeilbaarheid van de paus is de culminatie van het absolute leiderschap van de bisschop van Rome binnen de Rooms katholieke kerk. Een leiderschap dat niet evident was en een evolutie kende van iets van 19 eeuwen. Een absoluut leiderschap ook, dat een contrapunt vormt met de neergang van het absolutisme in de 19e eeuw.

De onfeilbaarheid is ook binnen de kerk niet zonder slag of stoot geaccepteerd en het heeft nogal wat discussie gekend voordat tijdens het eerste Vaticaans concilie uiteindelijk werd besloten tot de onfeilbaarheid.

Een van de grootste tegenstanders was de Kroatische bisschop Jossip Strossmayer. Een wereldlijk politicus en een kerkpoliticus. Binnen de kerk en binnen de Kroatische wereldse politiek, beiden gebruikend voor de ander. Een politiek van eenheid door en binnen diversiteit: Strossmayer supported the union of all south Slavic peoples under the aegis of the Habsburgs, and promoted religious unification through the use of the Slavonic rite both in the Catholic and Orthodox Churches (bron: wiki).

Zijn speech tijdens het concilie is krachtig en bijna onkatholiek. Uiteindelijk bond hij in en accepteerde hij de onfeilbaarheid, naar mijn mening omdat hij met de steun van de katholieke kerk meer kon doen voor de Slavische wereld (gevangen tussen Orthodoxie en het Roomse).

De Roomse kerk, die na de Franse revolutie politiek in een isolement terecht was gekomen zonk nog dieper weg, toen de Franse bescherming wegviel en de Italiaanse eenheid de katholieken alleen het Vaticaan liet. Pas na het concordaat met Mussolini ontstond de staat Vaticaan en konden de katholieken gaan werken aan hun terugkeer op het wereldtoneel.

Het hele proces van de machtsvorming van de paus door de afgelopen 20 eeuwen was het onderwerp van Strossmayer in zijn speech. De speech heeft geschiedenis geschreven en de katholieke kerk heeft geprobeerd hem te ontkennen en in het kerkhof der vergeten boeken te laten verdwijnen.

In Niet naar Santiago en Weer Terug geef ik een referentie naar een Franse vertaling. Onlangs vond ik via het onvolprezen Google Books de Nederlandse vertaling uit 1872.

Goed genoeg om even aandacht op te vestigen.

Geef een reactie