De inconsistentie van het Roomse

Van 4-25 oktober 2015 is de bisschoppensynode gehouden over het gezin in de kerk en de moderne wereld. Niet vaak is zo openlijk duidelijk geworden wat de tegenstellingen in de kerk zijn. Er werd net niet gevloekt maar de sociale media – met name via twitter en bijbehorende websites, dispatcher VeriCatholici en S.Armaticus zijn aardige voorbeelden – trokken de conservatieven flink van leer met bv samenzweringstheorieën en ander gebral in aanloop en tijdens die synode. Paus JP II en Pius XII werden bijkans van hun graf gelicht om het Roomse geloof te redden (maar het kan altijd erger).

Een ding werd duidelijk, er is een behoorlijk verschil van mening over hoe de RK kerk om moet gaan met mensen die niet in het klassieke concept van het gezin passen en de conservatieven uit het JP II-kamp zijn springlevend en gijzelen het instituut.

Het is de historische belasting van het instituut en de onfeilbaarheid.

Nu moet ik zeggen, dat het slotdocument van de synode op het moment dat ik dit schrijf nog niet in vertaling is gepubliceerd en dus alleen in het Italiaans beschikbaar is (hier de Google geautomatiseerde vertaling NL). Zodra die officiële vertaling wel beschikbaar is zal ik deze paragraaf wijzigen en vervangen door een link ernaar.

Een goed verslag van de chaos wordt hier weergegeven en het is waarschijnlijk juist om te stellen dat er in elk geval in de leer niets is veranderd. De strijd tussen hervormers en conservatieven gaat door, de conservatieven staan voorlopig nog vooraan.

De consequentie van dat alles is, dat – als ik zo kort door de bocht mag zijn – de gescheiden (opnieuw gehuwden) en homo’s en andere minderheden, die wel samen willen leven en kinderen op willen voeden, in de Roomse kerk niets te zoeken hebben. Het gaat uiteindelijk niet om de mens maar om het gewin en de voortplanting. Voorbehoedsmiddelen zijn nog steeds niet toegestaan. Er is niets veranderd.

Een goede indruk kan worden verkregen door op de stemverhoudingen te letten, die onderaan het slotdocument staan, De lastige paragrafen zorgen duidelijk voor tweespalt.

Ik constateer (vooruit ik voeg er aan toe voorlopig) dat voor de katholieken:

  1. het geloof nog steeds belangrijker is dan elk ander denken of handelen van een mens. Eerst dient men te geloven, dan komt de rest. Zeg maar het omgekeerde van Brecht.
  2. het gaat over leven, vreugde, verbazing, volgzaamheid en vooral families en voortplanting. Elke andere vorm van menselijk samenleven is uit den boze. Het begrippenkader van de RK kerk is beperkt en snel gezien. De wereld is complexer dan dat (de paus lijkt dat overigens te willen erkennen, zie het fragment uit zijn slottoespraak hieronder).
  3. de voorplanting nog steeds het belangrijkste is. Problemen rond afwijkingen van de man/vrouw/gezins-norm worden wel geconstateerd maar als ‘niet Gods bedoeling’  ter zijde geschoven.
  4. veel, zo niet alle, problemen in de wereld – ecologie, vluchtelingen, migranten… – worden besproken in de context van de familie waarbij de familie wordt geponeerd als de heilige kern, als oplossing en voorkoming van problemen.
  5. een mannelijke celibataire gemeenschap, die praat over seksualiteit, het slechte van kindermisbruik (!) en de rol van de vrouw, nog steeds als normgevend wordt geaccepteerd.
  6. technische hulpmiddelen bij anti-conceptie worden afgewezen. Alleen natuurlijke regulering mag.

Er is nog veel meer te concluderen, maar dit lijkt genoeg: er is niets veranderd.

En dat gebrek aan verandering leidt tot inconsistentie in het instituut. Een tijd geleden werd Laudato si’ gepubliceerd waarin de roofbouw op de aarde werd afgewezen en werd opgeroepen tot  maatregelen die de roofbouw zouden verminderen. Opmerkelijk genoeg werd ook in dat stuk al gezegd dat de bevolkingsdruk niet werd gezien als oorzaak (par. 50 van Laudato si’) maar uitsluitend het consumentisme:

Instead of resolving the problems of the poor and thinking of how the world can be different, some can only propose a reduction in the birth rate. […]  it must nonetheless be recognized that demographic growth is fully compatible with an integral and shared development”. […] To blame population growth instead of extreme and selective consumerism on the part of some, is one way of refusing to face the issues. It is an attempt to legitimize the present model of distribution, where a minority believes that it has the right to consume in a way which can never be universalized, since the planet could not even contain the waste products of such consumption.

Problemen worden wel gezien maar niet in de context van overbevolking (par 50 van Laudato si’):

Still, attention needs to be paid to imbalances in population density, on both national and global levels, since a rise in consumption would lead to complex regional situations, as a result of the interplay between problems linked to environmental pollution, transport, waste treatment, loss of resources and quality of life

Men wijst de consumptie van enkelen aan als oorzaak en niet het gebruik van resources door de gehele wereldbevolking. Regulering van alleen de overconsumptie van enkelen zal slechts wat lucht geven. Massaconsumptie zal bij gelijke verdeling over de wereldbevolking niet noemenswaardig veranderen. Laudato si’ lijkt hier de totale bevolkingsdichtheid (bevolkingsdruk) te ontkennen.

En hier zit de inconsistentie. De kerk ontkent de bevolkingsdruk als oorzaak van de milieuproblemen inclusief klimaatverandering. De kerk wil wel komen tot een beheersing van de problematiek van resources (Laudato si’) maar wil dat pertinent niet via het toestaan van anti-conceptie en al helemaal niet via remming van de bevolkingsgroei (Synode 2015; ik heb het hier niet over geforceerde remming van de bevolkingsgroei in wat voor vorm dan ook, maar over de propagatie en ondersteuning van anti-conceptie).

Groei, economie van de groei, is blijkbaar katholiek.
2000 jaar christelijke toewijding laat zijn sporen na.

Het voorbehoud dat moet worden gemaakt is dat Laudato si’ een pauselijk schrijven is en het synoderapport een advies aan de paus. De paus zal nog reageren op dat advies. In zijn afsluitende toespraak heeft hij al een voorbehoud gemaakt:

we have also seen that what seems normal for a bishop on one continent, is considered strange and almost scandalous – almost! – for a bishop from another; what is considered a violation of a right in one society is an evident and inviolable rule in another; what for some is freedom of conscience is for others simply confusion. Cultures are in fact quite diverse, and every general principle – as I said, dogmatic questions clearly defined by the Church’s magisterium – every general principle needs to be inculturated, if it is to be respected and applied.

De consequentie hiervan is, dat , als de diversifiëring daadwerkelijk wordt ingevoerd, de uniformiteit van de Roomse kerk wordt doorbroken. Katholiek betekent Universeel, het geheel. De kerk zou zichzelf als het ware opheffen. Dat is waar de tegenstand van de conservatieven vandaan komt. En dat is waar de oorzaak van de inconsistentie ligt.

De kerk wil bevolkingsgroei.
De kerk wil beheersing van de wildgroei.

Beiden zijn niet verenigbaar.

Het is het universele en de historische belasting van de kerk, met de onfeilbaarheid van de paus, die het zal verhinderen dat de kerk daadwerkelijk zijn achterban zal kunnen mobiliseren en een moreel kompas zal kunnen zijn. De paus zal niets kunnen zeggen, dat een stelling van bv Pius XII of JP II teniet zal doen of zal ontkennen. Het wordt een woordspel over subtiliteiten, dat het handelen zal verlammen. Voor een instituut dat iets van 1,3 miljard mensen tot zijn volgelingen kan rekenen is dat een onbeheersbare belasting met onbestuurbaarheid en ongeloofwaardigheid tot gevolg.

Een instituut waarvoor het aantal volgers belangrijker is dan het leven zelf.
Waarvoor het instituut belangrijker is dan het leven zelf.

Gezin, voortplanting en groei tegenover Laudato si’.
Het is inconsistent.

We wachten af wat Francisus I gaat roepen en doen (er is een pauselijk schrijven aangekondigd waarin het advies van de synode 2015 zal worden geduid. Bij publicatie zal ik daar hier naar linken.)

Geef een reactie