Het moment van de cesuur

Onlangs publiceerde ik de vertaling van het artikel Evangelical Fundamentalism and Catholic Integralisme: a surprising Ecumenism uit  La Civiltà Cattolica. Hier een korte toelichting waarom ik vind, dat dit een belangrijk artikel is.

In de afgelopen drie jaar – ik begon dit blog op 17 mei 2014 – heb ik geprobeerd mijn boekje Niet Naar Santiago en Weer Terug in enkele details aan te vullen of toe te lichten.

Een belangrijk aspect, wellicht het belangrijkste, is dat het Vaticaan als het centrale politieke instituut – en het leidende instituut van de kerk – een [uiterst] conservatieve politiek voert. Die conservatieve politiek heeft haar naar de moderne tijd gevoerd, als een invloedrijk instituut met bindingen met de machthebbers overal ter wereld. Bindingen vooral met rechtse en fascistoïde leiders zijn soepel, bindingen met sociale (istische) leiders stroef. Het is mijn rode draad, mijn vorige blogs doen vaak een poging op een aspect of gebeurtenis aandacht te vestigen. Vaticaanse politiek is op globaal niveau nog steeds van belang met 1,2 miljard katholieken als basis.

Met de komst van president Trump van de VS en zijn relaties met Burke en Bannon, wordt een nieuwe fase ingeleid: een verbinding met de conservatief katholieken en de evangelische kerken in de VS ontstaat. Samen te benoemen als een conservatief christelijke beweging met een sterke verbinding met de pro-life (anti-abortus) bewegingen. Fundamentalisme. Omarming van het christelijke door Trump wordt expliciet. Een extreem voorbeeld wordt gepubliceerd op 31 juli door de fascistische Daily Stormer (Daily Stormer zelf is off-line na de gebeurtenissen in Charlottesville) van een speech van Trump op 8 juni 2017 (hier een andere link). Hieronder is de video ingesloten.

Waar in het verleden het Vaticaan – tot en met Benedictus XVI – zich merendeels afzijdig hield van dit soort uitingen, er zelfs steun aan kon en wilde verlenen in ruil voor haar gewenste politiek, neemt het Vaticaan nu een radicaal oppositionele positie in.

In het artikel dat ik vertaalde, Evangelical Fundamentalism and Catholic Integralisme: a surprising Ecumenism, wordt uitgelegd, wat de (geo)politiek van Franciscus is en waarom hij zich niet wenst te verbinden aan de conservatieve stromingen. Niet aan die van katholieken (het verzet tegen Burke is zo verklaard) en niet aan die van de Evangelische kerken.

Wie zich afvraagt, waar Franciscus I staat in de internationale politiek en naar de VS en Trump toe, kan nu, los van diplomatieke taal, lezen wat zijn politiek is: anti-conservatief. Het Vaticaan heeft positie gekozen. La Civiltà Cattolica staat dicht bij de paus en kan worden gezien als een spreekbuis van zijn gedachten, die hij kwijt wil buiten de formelere kanalen. De auteurs, Antonio Spadaro en Marcelo Figueroa, staan dicht bij hem. Vertrouwen is essentieel hier.

Dat laat onverlet, dat de conservatieve stroming binnen de katholieke kerk nog steeds alive en kicking is. Er is nog niets gewonnen en veel hangt af of en hoe de politiek van Franciscus een vervolg krijgt.

Maar ik heb de overtuiging, gegeven de duidelijkheid van de oppositie die Franciscus voert, dat hier sprake is van een cesuur in de Vaticaanse politiek. Zoals er ook sprake is van een cesuur in de Amerikaanse politiek sinds Trump. Een cesuur, die wellicht ook een parallel krijgt in de EU-politiek.

De barsten in de politiek velden worden zichtbaar en het Vaticaan heeft gekozen. Voor het eerst in 2000 jaar is dat een verlating van het conservatieve veld. Een niet direct, maar wel duidelijk verzet. Het is niet gewonnen, maar er is hoop. Mijn negatieve attitude naar het katholieke is wat bijgedraaid. Ik heb nu, na vier jaar Franciscus I, vertrouwen gekregen, dat het hem serieus is en dat hij de kracht heeft. Er waait een nieuwe wind. Evangelical Fundamentalism and Catholic Integralisme: a surprising Ecumenism is daarvan een bewijs en het is daarom, dat het een belangrijk artikel is.

Het is het moment van de cesuur.

Er is in Nederland weinig of geen aandacht voor.
Het is niet verbazend.


 

 

Geef een reactie