De oorlog tegen paus Franciscus I (deel II)

Op 28 oktober 2017, dus bijna een jaar geleden, schreef ik het blog De oorlog tegen paus Franciscus I, een samenvatting van wat er tot dan toe was gebeurd in het Vaticaanse conflict tussen de voor en tegenstanders van Franciscus I.

Mijn standpunt was op dat moment, op basis van de uitingen van de voor en tegenstanders, dat het vooral een conflict betrof tussen progressieven (voor Franciscus I en voor de resultaten van het tweede Vaticaans concilie (Vaticaan II) en conservatieven (tegen Franciscus I en tegen de resultaten van Vaticaan II, pro-life dwz tegen abortus en vooral ook gelieerd aan de Amerikaanse evangelische kerken en hun politieke verbond met Trump.

Dat standpunt is niet veranderd, eerder versterkt.

In het achter ons liggende jaar is er heel veel gebeurd en niet ten goede. Het conflict is verscherpt en alle informatie, die naar buiten is gekomen, wijst er op dat de tegenstelling die ik hierboven beschrijf (conservatief tegen progressief met conservatief als de instigator van het conflict) een correcte interpretatie van het conflict is. Daarmee is het conflict deels theologisch (met de resultaten van Vaticaan II als inzet) en deels [bedrijfs]politiek.

Ik laat commentaar op het theologische deel achterwege, er zijn er die dat veel beter kunnen, en ik volsta met op te merken, dat naar mijn mening een weg terug geen optie is. De wereldbevolking is sinds WOII verdubbeld en de politieke en religieuze situatie van het Vaticaan kan niet terug. Paulus VI heeft niet voor niets de tiara uit de traditie verwijderd.

En ja, die opmerking over de verdubbeling van de wereldbevolking is essentieel, want het conflict spitst zich o.a. toe op abortus en voorbehoedsmiddelen.

Op bevolkingspolitiek.
Op vrouwenrechten.


Wat hier wel op zijn plaats is, is een korte samenvatting en weergave van publicaties van wat er de laatste weken gebeurde. Weken waarin twee onderwerpen bij elkaar kwamen en werden gebruikt om Franciscus I pootje te lichten.

Smerige politiek zoals politiek meestal smerig is. Smerige politiek, die het Vaticaan toch in enkele eeuwen niet meer in openbaarheid had getoond. Smerige politiek, die samenhangt met de politiek van Trump, conservatieve, rechtse en extreem rechtse groepen.

Ja, ik gooi die bij elkaar omdat , met alle verschillen die er zijn, de geschiedenis heeft laten zien, dat het amorfe seculiere politieke veld dat we rechts en conservatief noemen, en het religieuze conservatieve veld, uiteindelijk elkaar moeiteloos weet te vinden om hun vormloosheid los te laten in een eenvormig gedachtegoed[1].


Al heel lang suddert in de Roomse kerk het probleem van seksueel misbruik. Heel lang ook houden de heren elkaar de hand boven het hoofd, beschermen elkaar, doen een plas, dronken een glas en lieten alles zoals het was. Dit terwijl de maatschappelijke druk om iets te doen aan de misstanden in de Kerk toenam. Alle jaren voor Franciscus was er niet veel aan gedaan en ook Franciscus nam niet echt maatregelen.

Hoewel misbruik en celibaatsbreuk al heel oud zijn, kwam de problematiek pas echt in de publiciteit in de eerste helft van de 20e eeuw, hoewel het tot de jaren tachtig duurde voordat het besef doorbrak dat het niet zomaar om geïsoleerde gevallen ging, maar dat misbruik en celibaatsbreuk in de RK Kerk systemisch waren. (wikibron)

In 2018 neemt de druk sterk toe en komen meerdere zaken aan het licht. Toen in Chili bleek, dat hij een politiek zwaktebod had gedaan werd zijn positie minder en kreeg hij meer en meer kritiek te verduren. Uiteindelijk nemen drie Chileense bisschoppen ontslag.

Op 28 juli 2018 treedt de Amerikaanse Kardinaal McCarrick – die dan 87 is – terug, hetgeen door Franciscus wordt geaccepteerd en op 14 augustus wordt bekend dat in Pennsylvania een enorme misbruikzaak speelt met meer dan 1000 slachtoffers. Het misbruik in de VS is al decennia lang een pijnpunt. (wikibron)

Als Franciscus dan op 25/26 augustus naar Ierland gaat is de druk hoog. Het ooit zo katholieke land, waar JPII in 1979 furore maakte met het eerste pausbezoek aan dat land ooit. Maar tijden veranderen. Ierland had de gebeurtenissen in de 20e eeuw in Tuam en de films die naar aanleiding daarvan zijn gemaakt of er mee gerelateerd zijn. Ierland, het door en door katholieke Ierland had zijn eigen drama’s en seksuele schandalen. En in Ierland ging Franciscus nogmaals publiekelijk door het stof en bood excuses aan.

https://www.ncronline.org/sites/default/files/styles/article_full_width/public/20171028T1043-42-CNS-HUMANAE-VITAE-CONFERENCE.jpg?itok=_HFFf4S9Op dat moment, aan het eind van het bezoek, wordt er een brief gepubliceerd van de voormalig nuntius in de VS, Viganò, een memorandum van elf pagina’s (lokale kopie), waarin hij claimt, dat Franciscus allang wist, dat McCarrick een schuinsmarcheerder was en Viganò beschuldigt Franciscus  en andere hoge Vaticaanse bestuurders er van, McCarrick veel te lang door te hebben laten gaan. Sterker, Franciscus zou maatregelen van zijn voorganger Benedictus XVI ongedaan hebben gemaakt.

Damian Thompson, hoofdredacteur van The Catholic Herald en editor van The Spectator, twittert:

Het is een bom. Een prima getimede beschuldiging, dat Franciscus net zo aan het toedekken van het misbruik doet als alle anderen. Sterker, dat hij straffen van zijn voorganger heeft geannuleerd en dat mannen die op hem hebben gestemd voordeel behalen.

Maar direct wordt ook gewezen naar de conservatieve factie als complotteerders van een smerige actie om Franciscus in kwaad daglicht te stellen. Het ligt in de lijn van de gebeurtenissen, die al vijf jaar aan de gang zijn en wat hier ondertussen op dit blog een hoofdlijn is geworden.

Als ik die lijn blijf volgen – er is een doelgerichte actie om Franciscus te beschadigen en zo mogelijk er uit te werken – dan kan ik alleen concluderen, dat de conservatieven het seksueel misbruik in de Roomse Kerk hebben gebruikt om Franciscus, en daarmee de progressieve lijn, te beschadigen. Een stap in de vele stappen om het conservatisme weer terug te brengen bij de pauszetel.

Door dit te doen claimen ze impliciet ook nog, dat zij zelf hun handen in onschuld wassen, dat zij niet schuldig zijn aan seksueel misbruik. Gezien de verspreiding ervan door het hele instituut lijkt dat onwaarschijnlijk.

In elk geval is het nu openlijk oorlog binnen het Vaticaan.


Ik tweet:

En retweet later nog twee analyses van Hendro Munsterman van het Nederlands Dagblad:

Terwijl ondertussen een draadje van mij met de auteur van de Dictator Pope  verzandt:

Er is zo ongelofelijk veel geschreven over dit onverkwikkelijk gebeuren, zo’n interne smerige oorlog, die het Vaticaan al zeker 500 jaar niet naar buiten heeft gebracht, dat het makkelijk is om het overzicht te verliezen.

Maar, net als in deel 1, is er The Guardian, die een overzichtelijk stuk brengt. Ik kan het niet verbeteren. Knappe journalistiek.

Als het onderwerp je interesseert, vanuit kerkelijke interesse of vanuit politieke interesse, vanuit bevolkingspolitiek, vrouwenrechten, seksueel misbruik of gewoon omdat het de paus is, lees dan: Pope Francis faces worst crisis of his five-year papacy.


[1] Zie ook mijn blog over fascisten en katholieken, met de verwijzing naar Joosten over de fascistische groepen in Nederland (zie over de samenhang tussen dat soort groepen bv ook Het groeiende gevaar van selffulfilling apocalyptiek van Ikje Ergens).

Geef een reactie